Quyển sách trên tay quý vị “Phật giáo vùng Nam bộ trong thế kỷ XX” là tập hợp một phần những bài viết của các nhà Phật học, các nhà nghiên cứu tham dự hội thảo quốc gia về cùng chủ đề, do Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP. HCM và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP. HCM đồng tổ chức vào ngày 10/01/2021.
Bốn quyển sách còn lại được xuất bản từ hội thảo nêu trên gồm:
(i) Phật giáo vùng Nam bộ: Sự hình thành và phát triển,
(ii) Các hệ phái Phật giáo và tôn giáo mới tại vùng Nam bộ,
(iii) Phật giáo Nam tông tại vùng Nam bộ,
(iv) Phật giáo các tỉnh và thành phố tại vùng Nam bộ.
Phật giáo vùng Nam bộ luôn đi đầu về sự nghiệp phát triển Phật giáo toàn quốc trong thế kỷ XX. Vùng Nam bộ không chỉ là mảnh đất phát triển các trường phái, hệ phái, giáo phái Phật giáo, mà còn là nơi phát sinh các tôn giáo mới có nguồn gốc từ Phật giáo và một số tôn giáo mới chịu ảnh hưởng từ Phật giáo.
Vùng Nam bộ là nơi khởi nguyên của các tổ chức, phong trào chấn hưng Phật giáo trong thế kỷ XX, nổi trội nhất có Lưỡng Xuyên Phật học hội (1934), Hội Phật giáo kháng chiến miền Tây Nam bộ (1940), Hội Phật học Nam Việt (1950), Giáo hội Tăng già Nam Việt (1951), Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam (1957), Ủy Ban liên phái bảo vệ Phật giáo Việt Nam (1959), Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất (1964), nhập thế mạnh và phát triển bền vững nhất là Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981-nay)…
目次
Lời giới thiệu - HT. Thích Trí Quảng ix Phát biểu định hướng của Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN - HT. Thích Thiện Nhơn xiii Lời chào mừng - PGS.TS. Ngô Thị Phương Lan xix Đề dẫn - TT. Thích Nhật Từ xxiii
PHẦN 1 CÁC HỆ PHÁI PHẬT GIÁO TẠI VÙNG NAM BỘ 1. Đặc điểm Phật giáo trong tín ngưỡng người Hoa Nam bộ - TS. Nguyễn Thị Nguyệt 3 2. Vị thế của Phật giáo cổ truyền tại vùng Nam bộ - ĐĐ.TS. Thích Nguyên Pháp 15 3. Quá trình hình thành và phát triển Thiên Thai giáo quán tông tại Long An - HT. Thích Minh Thiện 53 4. Thiền Trúc Lâm đương đại tại Nam bộ - PGS.TS. Đỗ Hương Giang 63 5. Từ thiền phái Trúc Lâm đời Trần đến hệ thống Thiền viện Trúc Lâm hiện nay - PGS.TS. Nguyễn Công Lý 81 6. Sự khôi phục và phát triển của thiền phái Trúc Lâm ở Nam bộ - ĐĐ.ThS. Thích Tuệ Nhật 95 7. Đặc trưng của Ni giới bắc truyền Nam bộ - ThS. Thích Nữ Viên Giác 115 8. Sự ra đời của “con gái Đức Phật” vùng Nam bộ - Thích Nữ Liên Thảo 131 9. Bối cảnh hình thành và những nguyên lý nền tảng của Phật giáo Khất sĩ ở Nam bộ - PGS.TS. Trương Văn Chung 149 10. Nghĩ về căn cốt Khất sĩ và yêu cầu của thời đại - TT.TS. Thích Minh Thành 179 11. Hệ phái Khất sĩ Bắc tông Việt Nam - ĐĐ. Thích Nguyên Thế 193 12. Phật giáo Khất sĩ từ góc nhìn Việt hóa Phật giáo - ĐĐ. Thích Quang Đức 207
PHẦN 2 CÁC TÔN GIÁO MỚI TẠI VÙNG NAM BỘ 13. Tôn giáo mới có nguồn gốc từ Phật giáo - TT. Thích Thiện Thống 223 14. Các tôn giáo có nguồn gốc từ Phật giáo ở Nam bộ những thập niên đầu thế kỷ XX dưới tác động của xã hội - Thích Trung Nhân 241 15. Tính Phật và sự biến thể của Phật giáo trong văn hóa dân gian vùng Thất Sơn - Phạm Hùng Thịnh 257 16. Sự ra đời, kinh sách và giáo lý Phật giáo Hiếu Nghĩa Tà Lơn - TS. Nguyễn Xuân Hậu 281 17. Từ Bửu Sơn Kỳ Hương và Tứ Ân Hiếu Nghĩa đến quan niệm đạo đức của người Việt phương Nam - Lê Kim Phượng 295 18. Tư tưởng “Tứ ân” trong một số tôn giáo bản địa ở Nam bộ - TS. Nguyễn Phước Tài & TS. Nguyễn Thuận Quý & ThS. Trần Thị Kim Hoàng 323 19. Đặc trưng thờ phụng của đạo Bửu Sơn Kỳ Hương ở An Giang - TS. Nguyễn Trung Hiếu 341 20. Quan niệm về ẩm thực trong đời sống tu hành của tín đồ Bửu Sơn Kỳ Hương ở Nam bộ - ThS. Mai Thị Minh Thuy & TS. Nguyễn Trung Hiếu 353 21. Phật giáo Hòa Hảo - Tôn giáo đậm chất Nam bộ có nguồn gốc từ Phật giáo - TS. Trần Hồng Lưu 381 22. Phật giáo Hòa Hảo - Một tôn giáo nội sinh vùng Nam bộ có nguồn gốc từ đạo Phật - Đoàn Văn Nô (Đoàn Nô) 395 23. Vai trò của Phật giáo Hòa Hảo trong công tác xã hội, từ thiện - Trương Quang Khải & Phạm Ngọc Hòa 417 24. Hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo Hòa Hảo ở tỉnh An Giang hiện nay - Trần Quốc Giang&Trần Phước Sang 425 Vài nét về các tác giả 439
