 |
|
| “เจตนา” และ “กรรม” ในพุทธศาสนาเถรวาท=“Cetanā” And “Kamma” in Theravāda Buddhism | ||
| 作者 | สุมาลี มหณรงค์ชัย (著)=Mahanarongchai, Sumalee (au.) |
|---|---|
| 出處題名 | Journal of Buddhist Studies Chulalongkorn University |
| 卷期 | v.29 n.3 |
| 出版日期 | 2022.09-12 |
| 頁次 | 1 - 28 |
| 出版者 | Centre for Buddhist Studies, Chulalongkorn University |
| 出版地 | Thailand [泰國] |
| 資料類型 | 期刊論文=Journal Article |
| 使用語言 | 泰文=Thai |
| 附註項 | Sumalee Mahanarongchai, Faculty of Liberal Arts, Thammasat University. |
| 關鍵詞 | Cetanā=เจตนา; Kamma=กรรม; Mind=จิต; Mental factor=เจตสิก; Cetanā-cetasika=เจตนาเจตสิก |
| 摘要 | This research article studies the concept of intention (cetanā) in relation with kamma in Theravāda Buddhism by exploring whether the statement “cetanā is kamma” found in the Sutta points to the universal mental factor called intention (cetanā-cetasika) in the Abhidhammi c analysis. The study finds that cetanā as kamma does not signify the mental factor called intention. Rather, it signifies a volitional cluster where conscious minds, universal intentional mental factors, and various particular wholesome or unwholesome mental factors co-arise and co-operate in shaping 29 mind-patterns whose functions are to be aware of a perceived object in the stream of consciousness. Many conditions are required to make a flow of volition a kammic action. First, there must be sense-consciousness. Then the object must be strongly perceived and repetitively run through by seven conscious minds. Also, the intentional mental factor must cooperate with particular wholesome or unwholesome mental factors to put forth particular fruits (vipāka) which are capable of determining the moral values in successive moments. บทความวิจัยนี้ศึกษาแนวคิดเรื่องเจตนาที่สัมพันธ์กับกรรมในพุทธศาสนาเถรวาทโดยสำรวจประโยคที่ว่า “เจตนาคือกรรม”ในพระสูตรมีความหมายเท่ากับเจตนาเจตสิกในการวิเคราะห์ตามคัมภีร์อภิธรรมหรือไม่ ผลการศึกษาพบว่าเจตนาที่เป็นกรรมไม่ได้หมายถึงเจตนาเจตสิก แต่หมายถึงการเกิดขึ้นพร้อมและทำงานร่วมกันของจิต เจตนาเจตสิก และเจตสิกชุดจรฝ่ายกุศลหรืออกุศลที่สร้างชวนจิต29 ดวงขึ้นมาทำหน้าที่เสพรู้อารมณ์ในกระแสวิถีแห่งการรับรู้นั้น ๆ เงื่อนไขที่ทำให้เจตนาเป็นกรรมมีหลายประการนับตั้งแต่จิตต้องขึ้นสู่วิถีการรับรู้ อารมณ์ที่เข้ามากระทบจิตจะต้องมีกำลังมากพอที่จะทำให้ชวนจิตเจ็ดดวงเกิดขึ้น อีกทั้งเจตนาเจตสิกต้องทำงานร่วมกับเจตสิกชุดจรฝ่ายกุศลหรืออกุศลเพื่อสร้างวิบากที่สามารถกำหนดค่าทางศึลธรรมในขณะต่อ ๆ มาไต้ |
| 目次 | บทคัดยอ 1 Abstract 2 1. ความสําคัญของปญหาและวัตถุประสงค 4 2. อภิปรายผลการวิจัย 6 2.1 ความหมายของเจตนา 7 2.2 ความสัมพันธระหวางเจตนากับจิต 10 2.3 เจตนาในกระบวนการของกรรม 13 2.4 วิถีจิตและชวนจิต 15 3. สรุปผลการวิจัย 22 4. ขอเสนอแนะ 25 ราย การอางอิง 26 |
| ISSN | 08588325 (P); 2651219X (E) |
| 點閱次數 | 138 |
| 建檔日期 | 2023.08.30 |
| 更新日期 | 2023.11.15 |
建議您使用 Chrome, Firefox, Safari(Mac) 瀏覽器能獲得較好的檢索效果，IE不支援本檢索系統。
